Birlik ve Dayanışma Sendikası, aile sağlığı merkezlerinde devreye alınan
Sağlık Bakanlığı Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (SB-AHBS) üzerine kapsamlı bir kullanıcı deneyimi araştırması yürüttü.
Eylül 2026 döneminde gerçekleştirilen çalışmaya
75 ilden
1.723 aile hekimi ile
1.909 aile sağlığı ebe ve hemşiresi olmak üzere toplam
3 bin 632 sağlık çalışanı katılım sağladı. Sahadan toplanan veriler, yeni yazılımın sağlık merkezlerindeki işleyişi ciddi ölçüde yavaşlattığını ortaya koydu.
Hizmet kalitesinde ve iş akışında belirgin gerileme
Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların
yüzde 84,8'i
sb-ahbs sistemine geçişle birlikte hasta başına düşen işlem süresinin kayda değer oranda uzadığını aktardı. Sağlık çalışanlarının
yüzde 84,7'si çalışma koşullarının ağırlaştığını ve görev yüklerinin katlandığını belirtirken, sistemin temel fonksiyonlarında da memnuniyetsizlik zirve yaptı. Katılımcıların
yüzde 83,9'u günlük iş akışının,
yüzde 83,8'i hasta kayıtlarına erişimin ve
yüzde 83,7'si genel kullanıcı deneyiminin olumsuz etkilendiğini bildirdi. Toplum sağlığı açısından kritik olan koruyucu sağlık takiplerinde yaşanan aksaklıkları dile getirenlerin oranı ise
yüzde 81,1 seviyesine ulaştı.
Bu sadece bir yazılım meselesi değil
Araştırma bulgularını kamuoyuyla paylaşan Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Başkanı
Dr. Ahmet Mehlepçi, tablonun basit bir teknik aksaklık şeklinde değerlendirilemeyeceğine dikkat çekti. Mehlepçi, sağlık bilişim sistemlerinin temel amacının hekim ve hemşirelere zaman kazandırmak olduğunu, ancak mevcut uygulamanın hekimin hastasına ayırdığı süreyi doğrudan çaldığını vurguladı. Yazılımın günlük çalışma temposundaki tahribatını aktaran Mehlepçi, araştırmaya katılanların
yüzde 80,7'sinin hasta başı işlem süresinde artış,
yüzde 79,6'sının ise doğrudan iş yükü artışı bildirdiğini kaydetti. Ayrıca çalışanların
yüzde 75,2'si aynı bilgileri mükerrer şekilde girmek zorunda kaldığını,
yüzde 68,8'i ise sistem kesintileri nedeniyle verileri baştan kaydetmekle uğraştığını beyan etti.
Ebe ve hemşireler teknik aksaklıklardan daha fazla etkileniyor
Yayımlanan raporda, aile sağlığı ebe ve hemşirelerinin sistem kaynaklı teknik sorunları hekimlere oranla çok daha ağır biçimde hissettiği saptandı. Programın çalışma hızını yetersiz bulanların oranı aile hekimlerinde
yüzde 53,6 iken, bu oran ebe ve hemşirelerde
yüzde 75,4'e tırmandı. Benzer şekilde, mesai sırasında yazılımın yavaşlaması ya da tamamen kilitlenmesi sorununu hekimlerin
yüzde 56,8'i, ebe ve hemşirelerin ise
yüzde 81'i doğruladı. Hasta başına işlem süresinin uzadığını belirten hekimlerin oranı
yüzde 73,5 olurken, ebe ve hemşirelerde bu oran
yüzde 87,3 olarak tespit edildi. Günlük iş yükünün arttığını ifade eden hekimler
yüzde 73,3, ebe ve hemşireler ise
yüzde 85,3 oranında ölçüldü.
Kayıt ve izlem ekranlarında kayıp endişesi
Sistem içindeki hasta geçmişi ve takip ekranlarındaki düzensizlikler de ankete yansıdı. Katılımcı personelin
yüzde 64,4'ü önceden kayıtlı hasta bilgilerinde eksiklik tespit ettiğini,
yüzde 59,9'u klinik notların kaybolduğunu ya da eksildiğini,
yüzde 55,2'si ise geçmiş izlem verilerine ulaşılamadığını kaydetti. Sisteme girilen bilginin daha sonra kaydedilmediğini fark eden sağlık çalışanlarının oranı
yüzde 50,2 oldu. Dr. Ahmet Mehlepçi, bu verilerin teknik bir veri kaybı kanıtı olmasa dahi veri bütünlüğünün ivedilikle bağımsız denetimden geçirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Öte yandan çocuk aşı ve izlemlerinin farklı pencerelerde toplanmasını personelin
yüzde 63,2'si problem olarak görürken,
15-49 yaş kadın izlem geçmişine erişimde zorlananların oranı
yüzde 64,7, yeni gebelik bildirimlerinin ana ekranda fark edilemediğini aktaranların oranı ise
yüzde 64,3 olarak kayıtlara geçti.
Bakanlığa sunulacak raporda dört acil talep sıralandı
Birlik ve Dayanışma Sendikası, hazırlanan raporun
Sağlık Bakanlığı ve il sağlık müdürlüklerine sunulacağını belirterek çözüm için dört maddelik acil talep listesi açıkladı. Sendika yönetimi; sahadan bildirilen aksaklıkların dikkate alınarak giderilmesini, veri bütünlüğünün teknik incelemeye tabi tutulmasını, sistemin doğrudan gerçek aile sağlığı merkezi koşullarında performans testlerine sokulmasını ve hekimler ile aile sağlığı çalışanlarının yazılım geliştirme sürecine fiilen dahil edilmesini talep etti.
