Ankara’da yapılan sahte bal operasyonunun ardından gözler, arıların mucizesi bu olağanüstü besin kaynağına çevrildi. Kooperatiflerden, sivil toplum kuruluşlarına, beslenme uzmanlarından ziraat mühendislerine kadar herkes sahte bal ile doğal balı birbirinden ayırmanın yollarını anlatıyor. Peki gerçek ne, tüketici sahte bal ile doğal balı nasıl ayırt edecek?
Balın, dünyada en kolay
taklit edilebilen ve çoğaltmak amacıyla da tağşiş edilen
gıda ürünleri arasında yer aldığını belirten sektör firmasının kalite direktörü Dr. Emel Damarlı, “Balı arılar yapar, bala dışardan hiçbir şey katılamaz veya içinden bir şey alınamaz. Bunların olduğu durumlarda balda hile yöntemleri olan 'taklit veya tağşiş' yapıldığı anlamına gelir. Bal ve arı ürünleri kategorisinde tüm dünyada karşılaşılan en büyük sorun maalesef taklit ve tağşiştir. Bir balın doğal mı sahte mi olup olmadığı el yordamıyla, yani tadına, dokusuna veya kokusuna bakılarak anlaşılamaz, anlamanın tek yolu tam donanımlı laboratuvarlarda yapılan gelişmiş analizlerdir. Her geçen gün balda yeni bir sahtecilik vakası ortaya çıkıyor. Bu sahtecilik durumu maalesef emektar arıcının da ekmeğine zarar veriyor” dedi.
Sahte bal üretmek amacıyla pek çok hileye başvurulduğunu hatırlatan Damarlı, dışarıdan ilave edilen glikoz ve fruktoz dahil her türlü şeker şuruplarını, boya maddelerini ve yabancı enzimleri tespit eden ileri metotlar geliştirdiklerini vurguladı.
Gerçek Bal ve Sahte Balı Ayırt Etmenin YollarıSahte balın insan sağlığı açısından risk teşkil ettiğini, bu nedenle bal alırken ve tüketirken oldukça dikkatli olunması gerektiğini vurgulayan Damarlı şu noktaların altını çizdi:“Gıda ürünleri arasında en sık hilesi yapılanlar arasında üçüncü sırada olan balla ilgili bu üzücü gerçek, insan sağlığını tehdit etmesi ve insanları ekonomik olarak da yanıltması nedeniyle küresel bir sorun haline geldi. Örneğin, 2023 yılında, Avrupa Birliği’ne ithal edilen balların yüzde 46'sının AB direktifine uymadığı rapor edildi. Ayrıca hileli balların uzun dönemde halk sağlığını ne boyutta etkilediğini göreceğiz. Firma olarak yaklaşık yarım asırdır sahte balla mücadele ediyoruz. Bu kapsamda AR-GE Merkezimize 2022 yılında yaptığımız yatırım ile, tüm dünyadaki güncel analiz yöntemlerini kullanan HRMS cihazını, laboratuvar altyapımıza ekledik. Bu cihaz sayesinde glukoz, fruktoz, mısır, pancar, pirinç, agave gibi şeker şuruplarının yanı sıra gıda boyaları, dışarıdan katılan enzim katkılarının varlığını, doğruluğunu yüksek ve hassas bir formatta raporlayabiliyor ve balların aslına uygunluğunu kontrol edebiliyoruz.”
