Anayasa Mahkemesi, aile hukukunda uzun süredir tartışma konusu olan yoksulluk nafakasına yönelik kritik bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme,
Türk Medenî Kanunu’nun
175. maddesi kapsamında düzenlenen yoksulluk nafakası hükmündeki
“...süresiz olarak...” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak oy birliğiyle iptal etti. Mahkemenin
4 Haziran 2026 tarihli hükmüne göre, yasal boşluk oluşmaması adına iptal kararı
Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren
9 ay sonra yürürlüğe girecek.
İtiraz başvurusunda hak ihlalleri vurgulandı
İptal istemiyle yapılan itiraz başvurusunda, mevcut kanuni düzenlemenin nafaka ödeme yükümlülüğünü borçlunun hayatı boyunca sürdürebildiğine dikkat çekildi. Bu durumun bireyin yeniden evlenmesi, mülk edinmesi ve yeni bir aile düzeni tesis etmesi önünde ölçüsüz sınırlamalar ortaya çıkardığı kaydedildi. Başvuru gerekçesinde ayrıca, kuralın nafaka borçlusunun özel hayatına saygı gösterilmesi hakkı, aile hayatı ve mülkiyet hakkı üzerinde telafisi zor ağır bir yük oluşturduğu savunuldu.
AYM: Kriter olmadan ömür boyu yük yüklenemez
Başvuruyu esastan inceleyen
Anayasa Mahkemesi, devletin bireylerin maddi ve manevi varlığını koruma ile geliştirme yönünde anayasal pozitif yükümlülükleri bulunduğunu hatırlattı. Yoksulluk nafakasının temel işlevinin boşanma sonrasında ekonomik zorluğa ve yoksulluğa düşen eşi korumak olduğunu vurgulayan mahkeme, bu sosyal amacın tarafların hak ve menfaat dengesini yok sayamayacağını belirtti.Yüksek Mahkeme gerekçeli değerlendirmesinde, hiçbir somut ölçüt belirlenmeksizin nafakanın süresiz şekilde uygulanmasının borçlu taraf açısından katlanılamaz bir külfet yarattığını ifade etti. Nafaka yükümlülüğünün tayininde evliliğin süresi, tarafların yaşı, genel sağlık durumları, eğitim seviyeleri ve çalışma hayatına katılabilme potansiyelleri gibi objektif kriterlerin dikkate alınmasının anayasal bir zorunluluk olduğu bildirildi.
Makul denge ortadan kalkıyor
Hükmün gerekçesinde yer alan
“Makul denge bozuluyor” tespitinde, kuralın koşulsuz biçimde süresiz nafaka hakkı tanımasının taraflar arasındaki adil teraziyi bozduğu ve nafaka yükümlüsüne hayat boyu süren orantısız bir sorumluluk yüklediği açıklandı.Anayasa’nın güvence altına aldığı haklara aykırılığı sabit görülen kuralın iptali sonrası doğabilecek hukuki boşlukların giderilmesi amacıyla
TBMM tarafından yeni bir yasal çerçeve hazırlanması bekleniyor. Yeni düzenleme yürürlüğe girene kadar mevcut mahkeme kararlarının uygulanmasında
9 aylık geçiş süreci geçerli olacak.
