Restoranlarda zayi maliyeti dijital takiple yüzde 86 düştü
Restoranlarda hazırlık firesi, bozulma ve tabaktan dönen ürünlerin dijital kaydı stok ve maliyet takibini kolaylaştırıyor. Simpra’nın paylaştığı bir örnekte, bu yöntemleri kullanan şubenin zayi maliyeti bir yılda yaklaşık yüzde 86 geriledi.

Restoranlarda bozulan, fazla üretilen ya da müşteriden dönen ürünlerin kayda alınmaması, stok ve maliyet hesaplarını yanıltabiliyor. Simpra’nın paylaştığı örneğe göre, stok ve zayi süreçlerini dijital olarak izleyen bir restoran şubesinde zayi maliyeti Ekim 2024’teki 68 bin TL’den Ekim 2025’te 9 bin 500 TL’ye inerek yaklaşık yüzde 86 azaldı.
Kayda girmeden atılan bir ürün sistemde stokta görünmeye devam edebiliyor. Reçetede belirlenen miktardan büyük hazırlanan porsiyonlar da malzeme tüketimini artırırken fark edilmeyebiliyor. Bu durum işletmelerin mevcut stoklarını, satın alma ihtiyacını ve kayıpların maliyetini doğru hesaplamasını zorlaştırıyor. İsrafı azaltmak için kaybın nerede, hangi nedenle ve ne miktarda oluştuğunun izlenmesi gerekiyor.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) Mart 2026’da yayımladığı değerlendirmede, restoranları da kapsayan küresel gıda hizmetleri sektöründe 290 milyon ton gıda atığı ölçüldü. UNEP, otel ve restoranlarda ölçümün yeterince yaygın olmamasının sorunun boyutunu belirlemeyi güçleştirdiğine dikkat çekti. UNEP ile BM Turizm’in aynı ay başlattığı, “Değişimin Reçetesi” girişimi, işletmeleri gıda atığını ölçmeye, önlemeye ve azaltmaya teşvik ediyor.
Hazırlık firesi ve zayi ayrı izleniyor
Restoranlar için stok ve maliyet yönetimi çözümü geliştiren Simpra, Inventory ürünüyle reçetelerden zayi kayıtlarına ve sayım raporlarına uzanan bir takip süreci sunuyor. Ayıklama, soyma ve temizleme sırasında oluşan firelerin reçeteye eklenmesi, malzeme tüketiminin ve maliyetin doğru hesaplanmasına yardımcı oluyor.
Örneğin bir porsiyon için reçetede 157,5 gram temizlenmiş et belirlenmişse ve temizleme sırasında yüzde 10 fire oluşuyorsa, porsiyon başına depodan 175 gram et kullanılması gerekiyor. Fire oranı sisteme girilmediğinde tüketilen 17,5 gramlık fark stok hesabına yansımıyor; satışlar tam kaydedilse bile bu fark zamanla stok açığına ve maliyet sapmasına dönüşebiliyor. Simpra Inventory’de ham maddelere fire oranı tanımlanarak hazırlık kayıpları reçete hesabına eklenip raporlanabiliyor. Böylece hazırlık firesi, bozulma, hatalı pişirme veya fazla üretim kaynaklı zayiden ayrı takip edilebiliyor.
Zayi nedenleri stok kayıtlarına işleniyor
Hazırlık sırasında bozulan bir kilogram sos, zayi kaydı oluşturulmadan atılırsa sistemde mevcut görünmeye devam edebiliyor ve sipariş planlamasını yanıltabiliyor. Simpra Inventory’nin Zayi modülü; bozulma, fazla üretim veya tabaktan dönme gibi nedenlerle kaybedilen ürünlerin kaydedilmesini, stoktan düşülmesini ve nedenlerine göre raporlanmasını sağlıyor. Ürün satırlarına ayrı zayi nedenleri girilebiliyor, görsel eklenebiliyor. Müşteriden dönen tabaklar için servis sırasında Simpra POS üzerinden yapılan girişler de Inventory’ye otomatik aktarılıyor ve stok düşüşü anlık gerçekleşiyor.
Sistemin fark raporları, reçetelere göre depoda bulunması beklenen ürün miktarını sayımda çıkan miktarla karşılaştırıyor. Simpra’nın aktardığı bir uygulama örneğinde sebze stoklarında bu iki miktarın uyuşmadığı görüldü. Hazırlık sürecinin incelenmesiyle porsiyonların reçetedeki gramajlara göre hazırlanmadığı anlaşıldı. Bunun üzerine ölçülere uygun porsiyon hazırlamak için tartım uygulamasına geçildi; temizleme kayıplarının da tüketime yansıması amacıyla reçetelere fire oranları eklendi.
Bir şubede zayi maliyeti yüzde 86 geriledi
Simpra’nın paylaştığı ayrı bir vakada, Simpra Inventory ile stok ve zayi süreçlerini yöneten bir restoran şubesinin zayi maliyeti Ekim 2024’te 68 bin TL iken Ekim 2025’te 9 bin 500 TL oldu. Şirket, bu değişimin yaklaşık yüzde 86’lık düşüşe karşılık geldiğini bildirdi.
Gıda kayıplarını ve maliyet yönetimindeki önemini değerlendiren firmanın seo'su Mehmet Emin Çangal, “Restoranda yaşanan kaybın miktarı kadar nedenini de bilmeniz gerekiyor. Bozulduğu için atılan bir ürünle fazla üretildiği için tüketilemeyen bir ürün, farklı önlemler almanızı gerektiriyor. Simpra Inventory ile işletmecinin bu ayrımı yapabileceği bilgileri bir araya getiriyoruz. Böylece satın alma ve üretim kararlarını gözden geçirebiliyor, aldığı önlemin kayıplara nasıl yansıdığını takip edebiliyor. Bugün yiyecek içecek işletmeleri, kârlılıklarını artırmak için gelirlerini büyütmeye ve giderlerini azaltmaya birlikte odaklanıyor. Giderleri azaltabilmenin ilk adımı da onları ölçebilmek. Gıda atığını azaltmak, bu açıdan hem işletmenin maliyetlerini kontrol etmesine hem de kaynakları daha sorumlu kullanmasına katkı sağlıyor.” dedi.
BU HABERE DE BAKTürkiye’nin net uluslararası yatırım pozisyonu eylül ayında eksi 320,4 milyar dolar oldu






