Merkez Bankası tasfiye fonlarındaki reel sektör yatırımlarını açıkladı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) uzmanları Kadir Gürci ve Ünal Seven tarafından hazırlanan kapsamlı analizde, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararıyla tasfiye kapsamına alınan fonlarda bulunan reel sektör yatırımları detaylı şekilde incelendi.

15 Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 3 bin reel sektör firmasının bu fonlarda toplamda 116 milyar TL tutarında yatırım yaptığı tespit edildi. Bu yatırımın 57 milyar TL'si para piyasası fonlarında yer alırken, geri kalan kısmı hisse senedi ve diğer fon türlerinden oluşuyor.

Yüksek maruziyetli şirketlerin ekonomideki payı ve etkisi

Analiz, fonlarda yatırımı bulunan şirketlerin reel sektörün toplam aktiflerinin yüzde 1,2'sini, istihdamının yüzde 0,6'sını, cirosunun yüzde 0,9'unu ve ihracatının yüzde 1,1'ini oluşturduğunu ortaya koydu. Yüksek fon maruziyetine sahip şirketlerin ise toplam istihdam ve cirodaki paylarının on binde 3, ticari kredilerdeki paylarının ise on binde 2 seviyesinde kaldığı belirtildi.

Tedarikçiler üzerindeki dolaylı etkiler ve kredi kullanımı

Fon yatırımı bulunan şirketlerin tedarikçileri üzerinden oluşabilecek dolaylı etkiler de analizde değerlendirildi. Satışlarının yüzde 5'inden fazlasını bu şirketlere yapan tedarikçilerin toplam istihdamın yüzde 1,2'sini, cironun ise yüzde 1,5'ini oluşturduğu kaydedildi. Düşük fon maruziyetine sahip firmalar analiz dışı bırakıldığında bu oranlarda belirgin düşüş gözlemlendi.

TCMB'nin haftalık verilerine göre, tasfiye kapsamındaki fonlarda yatırımı bulunan şirketlerin kullandığı kısa vadeli TL kredilerin toplam kısa vadeli TL kredi içindeki payı artış gösterdi. Bankaların likidite yönetimini desteklemek amacıyla 1 Ekim 2026'da yapılan düzenlemelerin kredi erişiminde etkili olduğu değerlendirildi.

Likidite riskine dikkat çekildi

Analizin sonuç bölümünde, fon yatırımı bulunan şirketlerin ve tedarikçilerinin ekonomideki ağırlığının görece sınırlı olduğu vurgulanırken, likidite sorunlarının önemini koruduğu belirtildi. Fon piyasasındaki gelişmelerin varlık fiyatları, finansal koşullar ve güven üzerinde etkili olarak tüketim, yatırım ve üretim kararlarını da etkileyebileceği ifade edildi.

TCMB, bankaların likidite yönetimine yönelik destekleyici tedbirlerin yanı sıra KOBİ'ler ve özel sektör tahvili ihraççılarının finansmana erişimini kolaylaştıran düzenlemelerin olası riskleri sınırlayabileceğini değerlendirdi.