Havalimanları çevresinde yeni mânia kriterleri yürürlüğe girdi

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Haberleşme, Seyrüsefer ve Gözetim Sistemleri Mânia Kriterleri Hakkında Yönetmelik (SHY-CNS/MÂNİA), Türkiye hava sahasında faaliyet gösteren tüm sivil CNS sistemlerini kapsam altına aldı. Bu düzenleme, havaalanları çevresindeki yapılaşmaların haberleşme, seyrüsefer ve gözetim sistemlerinin sinyal kalitesine olumsuz etkilerini önlemeyi amaçlıyor.

Yeni yönetmelik, yapılaşma başvurularında iki aşamalı bir değerlendirme süreci öngörüyor. İlk aşamada, Coğrafi Tabanlı Dijital Bilgi Platformu üzerinden yapıların belirlenen yapı tahditli alanları (YTA) ihlal edip etmediği kontrol edilecek. Bu alanda sınır ihlali ya da şüpheli durum tespit edilirse, başvuru CNS hizmet sağlayıcısı uzmanlarının yapacağı ikinci aşama teknik etki analizine sevk edilecek.

Radar ve Seyrüsefer Sistemlerinde Hassas Alanlar

Yönetmelik kapsamında radar sistemlerinde anten merkezinden itibaren 500 metre yarıçapındaki alan hassas saha, 500 metre ile 15 kilometre arasındaki bölge ise YTA olarak tanımlandı. Bu bölgelerdeki yapıların radar anteninin yatay düzleminden itibaren 0,25 derecelik açı sınırını aşmaması zorunlu olacak. DME sistemlerinde hassas saha 300 metre, YTA 3 kilometre; CVOR sistemlerinde hassas saha 600 metre, YTA 3 kilometre; DVOR sistemlerinde hassas saha 300 metre, YTA 3 kilometre; NDB sistemlerinde ise hassas saha 200 metre, YTA 1 kilometre olarak belirlendi. Haberleşme sistemlerinde ise 300 metre hassas saha ve 2 kilometre YTA sınırları uygulanacak.

Rüzgâr Türbinleri ve Geçici Yapılar İçin Özel Düzenlemeler

Rüzgâr enerji santralleri (RES) için de yönetmelikte özel koruma alanları oluşturuldu. CVOR sistemlerinde 15 kilometre, DVOR sistemlerinde 10 kilometre yarıçaplı ek koruma hacmi belirlenirken, bu bölgelerde kurulacak tüm RES unsurları ikinci aşama teknik etki analizine tabi tutulacak. Radar istasyonlarının görüş alanındaki RES yapıları ise mesafe gözetilmeksizin teknik incelemeye alınacak. Ayrıca, 100 metre ve üzerindeki yapıların mânia bilgileri AIP'de yayımlanmak üzere ilgili CNS hizmet sağlayıcılarına bildirilmek zorunda olacak.

Yönetmelik, kule vinç, beton pompası, geçici anten ve iskele gibi geçici engeller için de ön bildirim ve izin zorunluluğu getirdi. Bu ekipmanların koordinatları, zemin kotu, maksimum yüksekliği, kullanım süresi ve türü başvurularda ayrıntılı şekilde bildirilecek; izin şartlarına uyulmadığında faaliyetler derhal durdurulacak.

Elektromanyetik Yansımalar ve İdari Yaptırımlar

Metal içerikli kaplamalar, yüksek yansıtıcılı cam cepheler ve benzeri elektromanyetik yansıtıcı malzemelerin kullanımından kaçınılması istenirken, zorunlu durumlarda sistem performansına etkisi uzman etki analizleriyle değerlendirilecek. Gerekirse mimari değişiklik, yapı konumu değişikliği veya ek teknik önlemler talep edilebilecek. Yönetmeliğe aykırı yapılaşmalar hakkında 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ve ilgili idari para cezası mevzuatı kapsamında yaptırımlar uygulanacak. Yapı veya tesis sahipleri ve işletmecileri sorumlu tutulacak.

Mevcut sistemlerin mânia planlarına işlenmesi ve havaalanı mânia planlarının güncellenmesi için iki yıllık geçiş süresi tanındı. Ayrıca, faaliyetteki rüzgâr enerji santrallerinin 100 metre ve üzerindeki yükseltilerine ilişkin bilgiler de aynı süre içinde ilgili CNS hizmet sağlayıcılarına iletilecek. Böylece havaalanları çevresindeki yapılaşmaların sadece fiziksel engel oluşturup oluşturmadığı değil, radyo sinyallerine ve hava seyrüsefer sistemlerinin performansına etkisi de kapsamlı biçimde denetlenecek.